HER YAŞTA FONU

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2020 yaş istatistiklerini açıkladı. Buna göre, 65 yaş üstü vatandaşların nüfusa oranı son beş yılda yüzde 22,5 arttı. 65 yaş üstü kişi sayısı 2015’te 6 milyon 495 bin 239’du. Bu rakam 2020’de 7 milyon 953 bin 555’e çıktı. Raporun ortaya koydukları arasında yaşlı nüfusun istihdama katılımı artması ve ortalama yaşın yükselmesi de var.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2020 raporu, yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının son beş yılda yüzde 8,2’den yüzde 9,5’e yükseldiğini ortaya koyuyor. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki oranının yüzde 10’u geçmesi, nüfusun yaşlanma göstergesi olduğuna işaret ediyor. Yaşlı nüfus oranı 2025 yılında yüzde 11’ken, 2030’da yüzde 12,9, 2040’ta yüzde 16,3, 2060 yılında yüzde 22,6 ve 2080’de yüzde 25,6 olacak.

Toplumun önemli bir kesimini oluşturan yaşlılar ve yaşlanma hastalık, sağlık sorunları, ölüm, biyolojik kayıplar, ekonomik zorluklar ve başkalarına bağımlı olmak gibi kavramlarla ilişkilendiriliyor ve bu doğrultuda toplumun genelinde olumsuz bir algı gözlemleniyor. Yapılan araştırmalar da yaşlıların hayatıyla ilgili önemli ipuçları barındırıyor.

Türkiye’de yaşlıların %17’si yoksul ve yaşlılar, çocuk yoksulluğundan sonra yoksulluk riskinde ikinci sırada yer alıyor. Harcamalarıyla beraber birikimleri de azalan yaşlıların eğitim düzeyleri ve refahlarının da düşük olduğu görülüyor. Kişiler yaşlanmayla beraber yalnızlaşıyor; hareket etme, ev dışında geçirdikleri zaman ve seyahatleri de azalıyor. Bu değişimlerden kaynaklanan sorunların kadınlar için daha da ağır olduğu görülüyor. Örneğin kadınlar yaşlandıkça daha fazla ev dışında vakit geçirebilmelerine rağmen ev işleri ve diğer sorumlulukları üstlenmeye devam ediyorlar.

Yaşlanmaya ilişkin yaygın bir akademik ilgiden de söz edilemeyeceği düşünüldüğünde yaşlılığa ve yaşlılara toplum olarak ne kadar hazır olduğumuz ile ilgili önemli soru işaretleri bulunuyor.

Kaynaklar:
Türkiye’de Yaşlılık Tahayyülleri ve Pratikleri Araştırması, Yaşama Dair Vakıf, 2019
https://www.heryasta.org/2021/04/12/yasli-nufus-son-bes-yilda-5-artti/
İstatistiklerle Yaşlılar 2020, TÜİK, 2021

Yaşlılık, yaşlanma ve yaşlılar sivil toplum nezdinde yaygın olarak çalışılan konular arasında yer almıyor. Oysa doğrudan olmasa bile toplumsal cinsiyet eşitliği, çevre, yoksulluk gibi alanlarda çalışan, kadınlar ve engelliler gibi hedef kitlelerle faaliyetler yürüten sivil toplum kuruluşlarının bu konuyla ilgili çalışmalar yürütüyor olması hem yaşlılık alanında yapılan çalışmaların hem de bu kuruluşların faaliyetlerinin zenginleşmesini sağlayabilir. Böylece yaşlıların toplumda daha eşit yurttaşlar olarak yaşaması ve yer alması desteklenebilir.

Her Yaşta Fonu nedir?

Her Yaşta Fonu, Türkiye’de yaşlanma ve yaşlılıkla ilişkili konulardaki (sağlık, eğitim, istihdam, yaşam alanı vb. gibi) sivil toplum çalışmalarını desteklemek amacıyla kuruldu. Fon kapsamında bu alanda çalışan sivil toplum kuruluşlarının (STK) çalışmaları desteklenerek yaşlanma ve yaşlılıkla ilgili çalışma yöntemlerinin geliştirilmesi ve uygulanmasına katkıda bulunulması hedefleniyor.

Fon STK’ları nasıl destekliyor?

Açık çağrılarla alınan başvurular sonucu belirlenen kuruluşlar destekleniyor. Programdan yararlanacak her STK’nın bugüne kadar biriktirdiği deneyim çerçevesinde uygulamak istediği çalışmaları, bir proje formatında en fazla 12 ay sürecek bir hibe programıyla desteklenecek. Fon ile ilgili tüm çağrılar sitemizin Haberler kısmında yer alıyor.

Fonun büyüklüğü nedir?

2021’de faydalanıcı bir kuruma en fazla 120.000 TL tutarında hibe desteği sağlanacak. Fon kapsamında toplam 200.000 TL hibe dağıtılacaktır. Başvuruların en fazla 12 ay süreyle hazırlanmış şekilde yapılması beklenir. Ancak başvuran kuruluşların mevcut fikirlerini büyütmekle ilgili bir vizyonları ve bu vizyonu hayata geçirmek için ek kaynak ihtiyaçları da olursa başvuruda ayrıca belirtmeleri beklenir

Fondan kimler yararlanabilir?

En az bir senedir sahada aktif olarak çalışan,
• Türkiye’de kurulmuş dernekler, vakıflar, kooperatifler, vakıf üniversitelerinin araştırma ve uygulama merkezleri ve diğer kar amacı gütmeyen,
• 2020 gelirleri 30.000 TL ile 2.000.000 TL arasında olan (Senelik geliri 30.000 TL’sının altında olan kuruluşların yaşlılık alanında yapmış olduğu çalışmalar bir referans olarak kabul edilebilir, bu yüzden gelirleri 30.000 TL’sının altında olabilir. Ayrıca kurumun kullandığı hibelerin kuralı gereği harcamaların hibe veren kuruluş tarafından yapıldığı ve başvurucu kurumun kasasına girmediği durumlarda da 30.000 TL’sının altında gelirler kabul edilebilir.),
• Geçmişinde yaşlılık alanında çalışmalar yapmış olan ya da toplumsal cinsiyet, sağlık, engellilik, eğitim, yoksulluk, vb. alanlarında biriktirmiş olduğu tecrübeyi çalıştığı hedef kitle nezdinde yaşlılarla genişletmeyi planlayan kadın, eğitim, engelli, vb. hakları alanlarında çalışan kuruluşlar.

Bir akademisyen topluluğu gibi tüzel yapıya sahip olmayan birlikteliklerin başvurularını tüzel kişiliğe sahip bir ev sahibi kuruluş aracılığıyla yapmaları gerekir. Bu durumda da ev sahibi kuruluşun başvuru kriterlerini karşılıyor olması gerekir.

Fon kimin inisiyatifiyle kuruldu?

Sivil Toplum için Destek Vakfı’nın koordinasyonunda; AgeSA Hayat ve Emeklilik’in mali desteği ve işbirliğiyle kuruldu.

Fonun son başvuru tarihi nedir?

21 Haziran, saat 18:00

Başvuru çağrısı ve formuna nasıl ulaşabilirim?

Çağrıyla ilgili ayrıntılı bilgi – http://siviltoplumdestek.org/her-yasta-fonu-2021-cagrisi
Başvuru formu – http://siviltoplumdestek.org/basvuru-formlari/

Çamlıca Köşkü, Tekkeci Sok. No:3-5 34450 Arnavutköy Beşiktaş / İstanbul