KURUMSAL DESTEK FONU

KURUMSAL DESTEK FONU 2020 – 2021

Sivil Toplum için Destek Vakfı, Kurumsal Destek Fonu’nun 2020 dönemini Turkey Mozaik Foundation ve Dalyan Foundation iş birliği çerçevesinde, bireysel ve kurumsal bağışçıların desteğiyle hayata geçirmektedir.

I. Arka plan
Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü ve Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından paylaşılan verilere göre, Temmuz 2020 itibarıyla Türkiye’de 120.327 dernek ve 5.268 yeni vakıf bulunuyor. Türkiye’deki derneklerin büyük çoğunluğu mesleki dayanışma ve yardımlaşma, spor ve spor ile ilgili faaliyetler ve dini hizmetlerin yerine getirilmesi gibi alanlarda çalışırken; vakıflar öncelikli olarak sosyal yardım, eğitim ve sağlık hizmetleri gibi alanlarda faaliyet gösteriyor. Yeni vakıflar tarafından yapılan çalışmalar öncelikli olarak çocuklar ve gençlere odaklanırken, yoksulluk ve kadınlara yönelik çalışmalar hedef kitle açısından ikinci ve üçüncü sırada yer alıyor. Bu kuruluşların arasında bir sosyal sorunun çözümüne yönelik faaliyet yürüten ve o sorunun çözümünde yer alanların aynı sorundan doğrudan etkilenen kişilerden oluştuğu sivil toplum kuruluşlarının (STK) sayısı da gün geçtikçe artıyor.

Dernek ve vakıfların mali büyüklükleri yıllar içerisinde artış göstermeye devam etse de; Türkiye’nin artan ve çeşitlenen sosyal sorunlarını gidermeye veya bu sorunların toplumsal etkilerini hafifletmeye yönelik çalışmalar yapan ve sosyal değişim yaratan STK’ların kurumsal ihtiyaçları devam ediyor. Yapılan araştırmalar, STK’ların öncelikli ihtiyaçlarının yasal mevzuat ve uygulamalarından kaynaklanan sıkıntıların giderilmesi, mali kaynaklara erişimin ve finansal sürdürülebilirliğinin sağlanması ile insan kaynağına erişimin artması noktalarında olduğunu gösteriyor (TÜSEV, 2011).

Türkiye’de faaliyet gösteren birçok STK faaliyetlerini kısıtlı mali kaynaklarla gerçekleştiriyor. STK’ların neredeyse yarısının (%44,6) yıllık gelirleri 10.000 TL’nin altında gerçeklşeiyor. Ayrıca %15,7 gibi bir bölümünün yıllık gelirleri 2.000 TL’nin altında iken, 200.000 TL’nin üzerinde geliri olan kuruluşların oranı sadece %8,8 (YADA, 2010). 2020 yılında Türkiye’de dernek başına ortalama gelir 181.168 TL olurken; vakıf başına ortalama gelir ise 4.802.201 TL düzeyinde gerçekleşti. Dernek başına çalışan maaşlı kişi sayısı 0,3 kişi oldu. STK’ların %57’sinde ücretli çalışan bulunmazken, yaklaşık %41’inin insan kaynakları 6 ila 20 gönüllü çalışandan oluşuyor. Ücretli çalışanı bulunan STK’ların %85’i maaşlı çalışan kapasitesini, gönüllü çalışanı bulunan STK’ların ise %71’i bu alandaki kapasitesini yetersiz buluyor (TÜSEV, 2011).

Türkiye’de sivil toplumun durumuna ilişkin bu genel verilerin yanı sıra, Mart 2020’de başlayan COVID-19 salgınının diğer alanlarda olduğu gibi STK’lar açısından da önemli sonuçları olduğu gözlemleniyor. Farklı alanlarda faaliyet gösteren STK’ların çalışmalarına salgın süreci ve sonrasında artan şekilde ihtiyaç duyulduğu tespit edilirken; yaşanan gelişmelerin ve alınan önlemlerin sivil toplumun çalışma biçimleri ve hedef kitleleriyle ilişki geliştirme yöntemleri açısından değişiklikler yapmasını da gerekli hale getiriyor. Bununla birlikte, salgın sürecinde alınan tedbirlerin ve devamında beklenen olası bir küresel ekonomik krizin STK’ların finansal kaynaklara ve insan kaynağına erişimi açısından da çeşitli zorlukları beraberinde getireceği öngörülüyor.

Türkiye’deki vakıf ve derneklerin durumuna genel bir bakış, STK’ların kurumsallaşma düzeylerinin düşük seviyede olduğunu ve kaynak yetersizliğinin bu durumda önemli bir rol oynadığını ortaya koyuyor. Bununla birlikte, zorlayıcı koşullara rağmen STK’lar Türkiye’nin demokratikleşme sürecine katkı sağlamak, toplumsal ihtiyaçlara cevap vermek ve sosyal değişim yaratmak amacıyla yaptıkları çalışmalara etkin bir şekilde devam ediyor.

Sivil Toplum için Destek Vakfı olarak, sivil toplumun bu süreçte ortaya çıkan ihtiyaçlarının giderilmesini merkezine alan ve çalışmalarına devam etmelerine destek olmayı hedefleyen bir yaklaşımla 2020 yılı hibe stratejimizi güncelledik. COVID -19 salgınının ve bu kapsamda alınan tedbirlerin kısa, orta ve uzun vadedeki etkilerini dikkate alan yaklaşımımız doğrultusunda hibe programlarımızı STK’ların;

  • Kısa vadede, sürecin getirdiği şartlar karşısında ayakta kalmalarına,
    Orta vadede, oluşacak yeni dönemin ihtiyaçlarına ve şartlarına cevap verebilmek için gerekli becerileri kazanarak koşullara adapte olmalarına,
  • Uzun vadede, kendilerini kurumsal olarak dönüştürmelerine ve bu dönüşümü iş yapma biçimlerine yansıtmalarına destek olacak şekilde yeniden tasarladık.

Kurumsal Destek Fonu bu çerçevede STK’ların kurumsal gelişimlerini desteklemek için yürütülüyor.

II. Fon Hakkında
Kurumsal Destek Fonu’nu dezavantajlı kesimlerin toplumsal katılımını geliştirmek ve/veya sosyal refahını artırmak amacıyla çalışan STK’ların kurumsal kapasitelerini desteklemek amacıyla ilk kez 2016 yılında hayata geçirdik. 2016-2019 döneminde sadece Kurumsal Destek Fonu kapsamında 28 STK’ya toplam 915.950 TL hibe desteği sağladık. Fona dair öne çıkan verilerin yer aldığı infografiğimizi buradan inceleyebilirsiniz.

Kurumsal Destek Fonu 2020-2021 döneminde, COVID-19 salgını süresince ve sonrasında, özellikle dezavantajlı ve kırılgan kesimlerle ilişkili ortaya çıkan yeni ya da derinleşen ihtiyaçları merkezine de alacak biçimde STK’ların kapasitelerini geliştirmelerini önceliklendiren bir hibe fonu olarak uygulanacaktır.

Kurumsal Destek Fonu’nun bu döneminde hibe almaya hak kazanan STK’lara finansal desteğin yanı sıra, Vakfımız tarafından geliştirilen Kapasite Gelişim Bileşeni altında kurumsal gelişimlerini desteklemeye yönelik farklı imkanlar da sunulacaktır. Bu imkanlar hakkında detaylı bilgi aşağıdaki gibidir:

Kapasite Gelişim Bileşeni
Sivil Toplum için Destek Vakfı tarafından geliştirilen ve ilk kez 2019 yılında uygulanmaya başlayan Kapasite Gelişim Bileşeni ile, Kurumsal Destek Fonu kapsamında hibe almaya hak kazanan STK’lara seçtikleri kurumsal gelişim alanlarında kapasitelerini güçlendirmelerine destek olmak amacıyla 9 ay süreyle alanda uzman mentorlarla çalışma fırsatı sunulacaktır.

Kurumsal Destek Fonu kapsamında hibe almaya hak kazanan STK’ların kapasite gelişim bileşeni ile destekleneceği alanlar aşağıdaki gibidir:
– Finansal sürdürülebilirlik: Kuruluşun finansal sürdürülebilirliğini ve kaynak çeşitliliğini sağlamak için kaynak geliştirme çalışmaları yapma, bireysel ve/veya kurumsal bağışçılarla ilişki geliştirme ve farklı gelir modelleri geliştirme,
– STK’larla işbirliği: Kuruluşun alandaki etkisini artırmak ve iş yapma şekillerini geliştirmek amacıyla aynı alanlarda çalışan STK’larla ortak çalışmalar yapma,
– Gönüllülerle işbirliği: Kuruluşun gönülülerle daha etkin şekilde çalışmasını sağlamak amacıyla çalışma ilkeleri ve yöntemleri geliştirmesi
– Proje geliştirme ve uygulama: Kuruluşun çalıştığı alanda proje geliştirme ve uygulama kapasitesini geliştirmek amacıyla yeni bir fikri proje haline getirme ve uygulama,
– Savunuculuk ve lobicilik: Kuruluşun üzerinde çalıştığı sosyal sorunla ilgili kamuoyu yaratma ve/veya karar alıcıları etkileme kapasitesini güçlendirme,
– Etki ölçümü: Kuruluşun yaptığı çalışmaların hedef kitlesi ve/veya toplumdaki etkisinin veya sebep olduğu değişimin ölçümlenmesi,
– Organizasyon yönetimi: Kuruluşun daha etkin şekilde çalışmasına olanak sağlamak amacıyla insan kaynağı, organizasyon yapısı veya dijitalleşme gibi kurum içi süreçlerin gözden geçirilmesi ve dönüştürülmesi,
– İletişim: Kuruluşun kendini daha iyi tanıtması ve anlatması amacıyla kurum içi ve dışı iletişim süreçlerinin geliştirilmesi, araçların kullanılması ve uygulanması.

Hibeyi destekleyen kapasite gelişim bileşeni kapsamında kurumlarla yapılacak çalışmada bu alanlardan en fazla birine odaklanılacaktır.

Hibe desteği ve mentorlarla çalışma ayaklarından oluşan Kurumsal Destek Fonu aşağıdaki adımlardan oluşacaktır:
– Hibe almaya hak kazanan kuruluşlarla internet tabanlı yapılacak strateji geliştirme toplantıları sonrası ihtiyaçlarının tespit edilmesi, stratejik önceliklendirmenin yapılması ve hangi kurumsal ihtiyaca yönelik çalışılmaya başlanacağı konusunda mutabakat sağlanması,
– Kuruluşun başvuru sırasında sunduğu bütçenin, zaman planının ve ortak hedeflerin yukarıdaki çalışmaya uygun hale getirilmesi,
– Hibe sözleşmelerinin imzalanması,
– STK’nın kapasite gelişim bileşeni altında seçilen alanda uzman bir mentor ile eşleştirilmesi ve mentorlarla çalışma sürecinin belirlenen plan doğrultusunda uygulanması,
– Uygun olan durumlarda hibe alan STK’lara ek desteklerin (uzmanlarla tematik buluşmalar, özel sektörden gönüllülerle çalışma imkanı, ağ geliştirme vb.) sağlanması.

Programın geliştirilmesi amacıyla yürütülecek izleme ve değerlendirme faaliyetleri de kapasite gelişim bileşeninin bir parçası olarak düşünülmelidir. Hibe alan STK’ların bu süreçlere katılımı beklenmektedir.

Fona başvuru yapan STK’ların kapasite gelişim bileşeninin yukarıda bahsi geçen adımlarının tamamına eksiksiz şekilde katılması gerekir. Kurumların kapasite gelişim imkanlarından etkili bir şekilde faydalanması ve daha verimli bir süreç geçirebilmeleri için kurum adına en az bir kişinin, kapasite gelişim bileşeni süreçleriyle ilgilenmesi, yapılacak toplantılara katılması, sunulan destekleri takip etmesi, mevcut öğrenme sürecinin kurum içine yayılmasını sağlaması ve kurum ile bu desteklerin buluşmasına yardımcı olması beklenir. Bu kişi kurum içerisinde sorumluluk sahibi biri olmalıdır.

III. Başvuru Koşulları
A. Başvuru Sahibi Kuruluşlarda Aranan Özellikler
Aşağıda yer alan başvuru kriterlerine uyan ve tüzel kişiliğe sahip kuruluşlar hibe programına başvurabilirler:
– Türkiye’de kurulmuş dernekler, vakıflar ve kooperatiflerle diğer kar amacı gütmeyen,
En az bir senedir sahada aktif olarak çalışan,
– 2019 yılı gelirleri 30.000 TL’den fazla ve 1.500.000 TL’den az olan,
– Çalışmalarının odağında dezavantajlı kesimlerin toplumsal katılımını geliştirmek, haklarını savunmak ve/veya sosyal refahını artırmak olan,
–Kurumsal kapasite gelişimiyle ilgili bir vizyona ve ihtiyaca sahip olan kuruluşlar.

Meslek odaları, yardım kuruluşları ve sosyal yardımlaşma ve dayanışma vakıfları fondan yararlanamaz.

Her kuruluştan yalnızca bir başvuru kabul edilecektir.

Geçmiş dönemde Sivil Toplum için Destek Vakfı’ndan hibe almış olan ya da başka bir fon için başvurup reddedilmiş olan kuruluşların bu programa başvurmasında bir engel yoktur. Kurumsal Destek Fonu’nun bir önceki döneminde hibe almış kuruluşların başvuruları kabul edilecek; bu başvurular değerlendirilirken ilk hibe dönemindeki hedefleri ile hibe dönemi sonunda hayata geçirebildikleri arasındaki ilişki bir performans kriteri olarak değerlendirmeye alınacaktır.

B. Uygulama Yeri ve Süresi
Başvurularda belirtilen faaliyetlerin uygulama süresi en fazla 12 ay olmalıdır. Desteklenecek çalışmaların uygulama yeri Türkiye sınırları içinde olmalıdır.

Faaliyetlerin en erken başlama tarihi Eylül 2020‘dir.

C. Hibe Tutarı ve Ödeme Takvimi
Kurumsal Destek Fonu kapsamında STK’lara dağıtılacak fonunun toplam tutarı en az 400.000 TL’dir. Değerlendirme Komitesi kriterler çerçevesinde ve gerekli gördüğü takdirde yapılan başvuruları olumlu değerlendirmeme ya da dağıtılacak hibe miktarını artırma/azaltma hakkını saklı tutar.

Başvuru yapan STK’lar fondan en fazla 80.000 TL talep edebilirler. Eş finansman mümkündür ve teşvik edilir ancak zorunlu değildir.

Hibeye ek olarak, desteklenmeye hak kazanan kuruluşların yararlanacağı kapasite gelişim bileşeni ile ilgili maliyetler Sivil Toplum için Destek Vakfı tarafından karşılanacaktır.

Hibeler, ilki hibe sözleşmesinin imzalanmasını takip eden hafta olmak üzere desteklenen STK ile mutabık kalınan takvim çerçevesinde ödenir. Ödemeler üç taksit halinde ve banka yoluyla yapılır. Toplam bütçenin %10’una tekabül eden son taksit, desteklenen STK’nın imzalanan sözleşmedeki tüm yükümlülükleri yerine getirmesi şartıyla final raporunun onaylanmasının ardından bir ay içerisinde ödenir.

Desteklenen STK’ların hibe kapsamında yaptıkları harcamaların faturalarını üç sene boyunca saklamaları gerekir. Gerekli görüldüğü takdirde, Sivil Toplum için Destek Vakfı tarafından mali denetim istenebilir.

Kabul edilmeyen harcamalar:
İstenilen hibe kurumsal ihtiyaç çerçevesinde çeşitli ya da tek bir kalem için (maaş dahil) harcanabilir ancak üçüncü kişilere alt hibe olarak verilemez ya da devredilemez. (Örneğin; bir STK içinde burs programı yürütmekle ilgili yapılacak başvuruda, öğrencilere verilecek burs rakamı Sivil Toplum için Destek Vakfı’ndan talep edilemez. Ancak bu programın hayata geçmesiyle ilgili diğer giderler – koordinatör maaşı, iletişim faaliyetlerinin masrafları vb. – talep edilebilir)

Başvuru kapsamında, yukarıda belirtilen ve kuruluşların iç kapasitelerini geliştirmeye yönelik olan faaliyetler bir projeymiş gibi düşünülerek başvuru formunda açıklanmalı ve bütçelendirilmelidir. Kuruluşun yeni ya da devam eden bir çalışmasının sahada hayata geçirilmesi için yapılacak faaliyetler (tekil projeler) bu hibe programı kapsamında desteklenmeyecektir.

IV. Değerlendirme Kriterleri ve Süreci
A. Değerlendirme Komitesi
Sivil Toplum için Destek Vakfı tarafından hibe başvurularının değerlendirilmesi amacıyla komiteler kurulmuştur. Bu Değerlendirme Komiteleri bağışçılar, bağışçı kurum yetkilileri ve vakıf kurullarının yetkililerinden oluşur. Komiteler, yapılan başvuruları aşağıda belirtilen kriterler doğrultusunda değerlendirerek görüş bildirir.

Komite(ler) belirtilen kriterler doğrultusunda ve gerekli gördüğü takdirde yapılan başvuruları olumlu değerlendirmeme hakkını saklı tutar.

B. Değerlendirme Kriterleri
Başvurular aşağıda yer alan kriterler doğrultusunda değerlendirilecektir:

Başvuran kuruluşun kurumsal kapasitesi: Kuruluşun üyeleri, bağlantıları, (varsa) çalışanları, gönüllüleri ve uzmanlığıyla yapılan işe odaklanmak için yeterli yönetim becerisi ve hibeyle ilgili birinci derecede sorumluluk sahibi olan ekibin işin gerektirdiği bilgi, beceri, zaman ve tecrübeye sahip olması,
Özgünlük: Fikrin, kuruluşun ve yaklaşımın Türkiye özelinde özgünlüğü,
Sosyal sorunla ilişkili kesimlerin (hedef kitlenin) STK’yla ilişkisi: Üzerinde çalışılan sosyal sorunun sonuçlarından doğrudan etkilenenlerin hibe programına başvuran kuruluşta, çözümle ilgili planlamada ve uygulamada ne ölçüde yer aldığı,
Nedenlere odaklanmak: Sosyal sorunları ortaya çıkaran nedenlerin ortadan kalkmasına odaklanılması,
Ölçeklenebilir yaklaşım: Yeterli kaynaklar seferber edildiğinde mevcut yaklaşımın ya da ortaya çıkarılan modelin çoğaltılabilir olma potansiyeline sahip olması,
Sosyal etki: Yapılan işin veya kuruluşun gelişiminin genel olarak sivil topluma ve sivil toplumda çalışılan alt alana yönelik ölçülebilir (potansiyel) katkısı.

Kapasite gelişim bileşeni çerçevesinde sağlanan olanakların başvuru sahibi kuruluşun ihtiyaçlarıyla örtüşüyor olması da alt bir değerlendirme kriteri olarak dikkate alınacaktır.

C. Değerlendirme Süreci
Başvurular öncelikle teknik açıdan uygunluklarına göre vakıf içinde değerlendirilir. Bu süreç içinde gerek görülürse başvuru sahiplerinden ek bilgi talep edilebilir.

Vakıf tarafından yapılan iç değerlendirme sonucu programın öncelikleriyle örtüşen, üzerinde daha ayrıntılı konuşulması ve uzmanların görüş bildirmesi istenilen başvurular Değerlendirme Komitesi’nin katılacağı bir toplantıda incelenir.

Desteklenmeye hak kazanan STK’larla ihtiyaç belirleme toplantısı yapılır, ortaya çıkan ihtiyaçlar ve kurumun bu ihtiyaçlara yönelik yapacakları yazılı hale getirilir/bütçelenir, hibe sözleşmeleri imzalanır ve kapasite gelişim bileşeni altında belirtilen adımlar doğrultusunda hibe süreci başlar.

Toplantı katılımcılarının ve başvuran STK’ların başvuru süreçlerine yönelik tüm bilgiler, işlemler, görüşler ve görüşmeler gizlilik çerçevesinde ele alınır.

Sivil Toplum için Destek Vakfı değerlendirme sürecinde, Değerlendirme Komitesi üyelerinin görüşleri doğrultusunda talep edilen bütçelerde değişiklik önerme hakkını saklı tutar.

V. Başvurular
Başvuru yapmak isteyen kuruluşların internet sitemizin ana menüsündeki Başvuru Formları bağlantısında yer alan Kurumsal Destek Fonu başvuru formunu eksiksiz şekilde doldurarak 14 Ağustos Cuma günü saat 18:00’e kadar göndermeleri gerekir. Dilerseniz başvuru formuna buradan da ulaşabilirsiniz.

Ön hazırlık yapmak için Kurumsal Destek Fonu başvuru formunun *.pdf versiyonunu bilgisayarınıza buradan indirebilir ve başka bir dosya oluşturarak başvurunuzu oluşturabilirsiniz. Böylece daha sonra başvuru formuna ilgili alanları kopyalayıp yapıştırarak ilerlemeniz daha kolay olacaktır.

Başvuru formunu gönderirken;
– Başvurunun kabul edilmesi durumunda başvuruyla ilgili birinci derece sorumlu olacak bir kişinin ayrıntılı öz geçmişi,
– Başvuruda belirttiğiniz amacı gerçekleştirmek amacıyla bir senelik kurumsal bütçe öngörünüz ve bunun içinde Sivil Toplum için Destek Vakfı’ndan talep edeceğiniz miktarı içeren bütçe kalemleri (Örnek bütçeye buradan ulaşabilirsiniz),
– (Dilerseniz) başvurunuzu güçlendireceğini düşündüğünüz bilgi, belge, yayın, haber vb. içeren bilgilerin formda ilgili bölüme eklenmesi (formdaki en son bölüm) ya da form gönderildikten sonra en fazla 2 iş günü içindekurumsal@siviltoplumdestek.org adresine e-posta ile gönderilmesi gerekir.

Tüm bu dosyaları tek bir *.zip dosyasında sıkıştırılarak göndermenizi bekliyoruz. Bu ek belgeler Sivil Toplum için Destek Vakfı’na ulaşmadan başvurular değerlendirmeye alınmayacaktır.

VI. Başvuru Süreci
Kurumsal Destek Fonu’na yapılan başvurular 14 Ağustos 2020 Cuma günü saat 18:00’e kadar kabul edilecek ve başvuru süreci aşağıda yer alan takvime uygun olarak yürütülecektir.

Süreç

Tarih

Kurumsal Destek Fonunun’ duyurulması

22 Temmuz 2020

Son başvuru tarihi

14 Ağustos 2020

Teknik değerlendirme ve ön elemenin yapılması

17-19 Ağustos 2020

Ön elemeyi geçen başvuruların incelenmesi

19-26 Ağustos 2020

Hibe almaya hak kazanan kuruluşlara bilgilendirilme yapılması

28 Ağustos 2020

İhtiyaç analizi toplantıları ve hibe çerçevesinin oluşturulması

31 Ağustos – 11 Eylül 2020

Hibe sürecinin başlaması

14 Eylül 2020

VII. İzleme ve Değerlendirme Süreci
Program kapsamında desteklenen STK’ların, hibe ödemeleriyle bağlantılı olarak belirlenen tarihlerde bir ara dönem ve bir final raporu sunmaları gerekir. Sivil Toplum için Destek Vakfı tarafından belirli aralıklarla desteklenen STK’lara ziyaretler gerçekleştirilebilir ve görüşmeler talep edilebilir.

Fondan yararlanacak kuruluşların, fonun ve kapasite geliştirme bileşeninin etki ölçümü ile ilgili yapılacak çalışmalarda Sivil Toplum için Destek Vakfı ekibi ile işbirliği yapması beklenir.

Programla ilgili sorularınızın cevapları internet sitemizde yer alan Sıkça Sorulan Sorular bölümünde olabilir. Diğer sorularınız için kurumsal@siviltoplumdestek.org adresindene e-posta ile bizimle iletişime geçebilirsiniz.