Hayat Sende Derneği Deneyimden Çocuğa Projesini Tamamladı

Hayat Sende Gençlik Akademisi Derneği (Hayat Sende Derneği), koruma altındaki çocuk ve gençler ile korumadan ayrılan bireylere yönelik yenilikçi politikalar geliştiriyor ve bu amaca hizmet eden çalışmalar yapıyor. Çocuk Fonu kapsamında Turkey Mozaik Foundation finansmanıyla hibe verdiğimiz Hayat Sende Derneği, Deneyimden Çocuğa projesini tamamladı. Koruma altındaki çocuk ve gençlerin sahip oldukları haklar ve bu haklara erişim mekanizmaları konusundaki farkındalıklarını artırmayı hedefleyen proje kapsamında hazırlanan Koruma Sonrası Topluma Geçiş Rehberi yayınladı. Hayat Sende Derneği Genel Sekreteri Nur Çubuk Karan ile Deneyimden Çocuğa projesini , derneğin yakın zamanda yayınladığı Çocuk Koruma Sistemi Danışma Hattı 2019 raporunun öne çıkan bulgularını ve COVID-19 salgını döneminde hayata geçirdikleri Acil Burs Destek Fonu’nu konuştuk.

Vakfımızın Çocuk Fonu kapsamında gerçekleştirdiğiniz Deneyimden Çocuğa projesini tamamladınız. Proje kapsamında yaptığınız çalışmaları ve gelecek dönemde bu kapsamda yapmayı planladığınız çalışmaları anlatır mısınız?

Deneyimden Çocuğa projemiz kapsamında akran öğrenimi ön plana çıkarttık. Bu çerçevede, proje ile devlet korumasında olan 18-25 yaş aralığındaki üniversite öğrencisi 20 gencin ve 15-18 yaş arası Ankara’daki koruma kurumlarında bulunan 150 çocuğa temel haklar ve koruma altında olmaktan kaynaklı haklara erişimleri üzerine eğitimler vermeyi ve bir rehber hazırlamayı planladık.

Koruma deneyimi olan gençlerin katılımı ile ihtiyaç alanlarının ve potansiyel çözüm önerilerinin tartışılacağı bir çalıştay gerçekleştirerek, bu çalıştayın sonunda projenin ana çıktılarından biri olan Koruma Sonrası Topluma Geçiş Rehberi’nin içeriğini oluşturmak için temelleri atmış olduk. İçerik ile ilgili yapılan çalıştay ardından sosyal hizmet uzmanı ve avukatların desteği ile rehberi tamamladık ve basımını sağladık.

Koruma deneyimi olan 18-25 yaş arasındaki 20 üniversite öğrencisi genç ile 4 tam gün süren akran eğitimi ve mentorluk eğitim çalışmalarını tamamladık. Eğitime katılan 20 gencin öğrendiklerini akranlarına aktaracakları eğitimler ise COVID-19 salgını önlemleri nedeniyle yapılamadı.

Projenin devamı niteliğinde, Koruma Sonrası Topluma Geçiş Rehberi’ni mobil uygulama haline getirilerek tüm gençlerin erişimine sunmayı hedefliyoruz.

Derneğiniz Çocuk Koruma Sistemi Danışma Hattı 2019 raporunu yakın zamanda yayınladı. Danışma hattının amacını ve raporun öne çıkan bulgularını bizimle paylaşır mısınız?

Hayat Sende Derneği Çocuk Koruma Sistemi Danışma Hattı, koruma altında bulunan çocuk ve gençler, çocuk koruma sisteminden reşit olarak veya reşit olmadan koruma kararı kaldırılarak ayrılan bireyler, koruyucu aileler, evlat edinen aileler ve koruyucu aile olmak veya evlat edinmek için başvuru sürecinde bulunan bireylere karşılaştıkları sorunlar çerçevesinde yönlendirme yapmak ve danışmanlık hizmeti vermek amacıyla kuruldu.

Başvurularda göze çarpan bulguların en önemlisi gençlerin haklarını tam olarak bilmemesi ve bu nedenle talep edememeleri oldu. Hatta barınma, eğitim ve koruma kararının kaldırılması gibi hukuk alanındaki konularda oldukça fazla danışma başvurusu geliyor. Projemizle beraber çocuk ve gençlerin hem dernek çalışmalarımız ile hem de akranları aracılığı ile haklarına erişebilmelerini hedefliyoruz.

Hatta yapılan başvuruları avukat ya da sosyal hizmet uzmanı gibi alanında uzman kişilerden oluşan danışman havuzumuzdan destek alarak ve sorunun çözümüne kadar süreci takip ederek destek veriyoruz.

Derneğinizin hedef kitlesi olan devlet korumasından ayrılan gençler COVID-19 salgınından nasıl etkilendi? Gençlerin bu dönemde ortaya çıkan ihtiyaçlarından ve bu ihtiyaçlara cevap verebilmek için başta Acil Burs Destek Fonu olmak üzere yaptığınız çalışmalardan bahseder misiniz?

Devlet koruması altındaki çocuk ve gençler COVID-19 sürecinden olumsuz şekilde etkilendi. Üniversite okuyan burslu öğrencilerimizi tek tek arayarak yaşadıkları bir olumsuz durum varsa bildirmelerini istedik. En çok başvuru aldığımız alan barınma sorununa ilişkindi. Öğrencilerin büyük bir çoğunluğu Kredi ve Yurtlar Kurumu’na (KYK) bağlı yurtlarında kalıyor ve salgın döneminde karantina alanı olarak KYK yurtlarının belirlenmesi ile öğrencilerin kalacak yer sorunları oldu. Bu süreçte arkadaşlarında kalmak gibi ara çözümler buldular ancak kalıcı bir çözüm için nakdi kaynağa ihtiyaç duyduklarını da belirledik. Barınma sorunlarının bu süreç bitene kadar kalıcı bir çözüme kavuşması için Acil Burs Destek Fonu’na aktarmak üzere dijital kaynak yaratma kampanyası yürüttük ve tüm bursiyerlerimize toplanan kaynağı eşit miktarlarda ulaştırdık.

Yaşanan bir diğer durum ise genellikle üniversite öğrencilerinin yarı zamanlı çalıştıkları iş yerlerinin kapanması oldu. Gerek ek gelir elde etmek gerekse yabancı dil gibi ek eğitimlerini karşılamak için çalıştıkları yarı zamanlı işlerde artık çalışamıyorlar. Bu nedenle birikim yapmakta ve eğitimler ile kendilerini güçlendirmekte zorluk yaşıyorlar.

COVID-19 sürecinde sadece nakdi destek değil aynı zamanda içerik ve mentorluk ile gençlere destek verilmesini de sağladık. Sürekli bir haberleşme ağı kurarak, akrandan öğrenme ve bu süreçte kendilerini geliştirebilecekleri alanlarda çevrimiçi içerikler sunduk.

COVID-19 salgını kapsamında alınan önlemler hayatın diğer alanlarında olduğu gibi STK’ların çalışmalarında da değişikliklere ve aksamalara sebep oldu. Bu durum derneğinizin çalışmalarını nasıl etkiledi? Bu süreçte faaliyetlerinize devam etmek için kullandığınız yöntemler varsa bizimle paylaşabilir misiniz?

COVID-19 salgını nedeniyle derneğin 2020 faaliyet planında tamamen değişiklikler yapmak zorunda kaldık. Planlanan projeler, atölye ve eğitimleri tamamlamamız mümkün olmadı. Derneğin daha fazla kişiye ulaşması, gönüllü, bağışçı ve destekçi kitlesinin genişletilmesi üzerine planlamalar yapılmıştı. Özellikle finansal sürdürülebilirlik sağlanması için yapılan çalışmaların yürütülememesi oldukça olumsuz bir etki yarattı. Basit bir örnek vermek gerekirse; Deneyimden Çocuğa projemizin bir çıktısı olan rehberimizin mobil uygulama olarak hazırlanması salgın sürecinin sonuna kaldı, gerekli kaynağın yaratılması için çalışmalarımız devam etse de şu anda olumlu bir ilerleme kaydedemedik.

Faaliyetlerimize devam etmek için dijital araçlardan destek aldık ve çevrimiçi içerik üretimi, faydalanıcı gruba erişim imkanlarını araştırarak süreçte yanlarında olmak için çalışmalar yaptık.

Hayat Sende Derneği önümüzdeki dönemde ne tür çalışmalar yapacak? Salgın sürecindeki deneyimlerinizi de düşündüğünüzde, çalışma alanlarınız ve kullandığınız yöntemlerle ilgili değişiklik yapmayı düşünüyor musunuz?

Salgın sürecinde gençlik kampı, çalıştay gibi faaliyetlerimizi gerçekleştiremedik ve gençlerle bir araya gelmek, öğrenme ve deneyim aktarım süreçlerinin dijital ortama taşınması gerekliliği ile karşılaştık. Dijital süreçleri daha aktif yürütmek ve çocuk ve gençlerin erişimlerini sağlamak üzere destek kanalları oluşturulması gerektiği için çalışma planlarımızı bu yönde güncelledik. Projenin çıktısı olan Koruma Sonrasına Geçiş Rehberi’nin mobil uygulama olarak sunulması ve basılı materyal olarak yaygınlaştırılmasından ziyade dijital araçların kullanılması gerekiyor. Çalışmalarımızı genişletebilmek, yeni alanlar yaratabilmek için dijital ortam araçlarını aktif olarak kullanmaya karar verdik.