Kültür Sanat Fonu Kapsamında Desteklediğimiz Mardin Kültür Derneği Çalışmalarına Başladı

Eğitim alanında farklı disiplinleri bir araya getirerek bölgenin kültürel çoğulcu yapısıyla uyumlu ve yenilikçi çalışmalar yapan Mardin Kültür Derneği (Mardin Kültür), gençlerin ve kadınların topluma katılımlarını artırmayı ve pozitif sosyal değişim yaratmayı hedefliyor.  Kültür Sanat Fonu’nun 2020 döneminde sağladığımız hibe desteği ile Tiyatro Online/Hepimiz İçin projesini hayata geçiren Mardin Kültür, salgın döneminde kültür-sanat faaliyetlerine ve eğitime erişimi kısıtlanmış Mardinli gençlerle, tiyatro klasiklerini dijital bir eğitim içeriği olarak paylaşmayı ve bu alanda gençlerle birlikte içerik üretmeyi amaçlıyor. Mardin Kültür Derneği’nden Gülcan Kılıç ile salgının beraber çalıştıkları gençler üzerindeki etkilerini,  önceki dönemde gençlerle tiyatro odağında yaptıkları çalışmaları ve hibe kapsamında yapacakları çalışmaları  konuştuk.

Mardin Kültür Derneği’nin kuruluş amacından ve yaptığınız çalışmalardan bahseder misiniz?

Mardin Kültür Derneği’ni yaşadığımız bölgenin daha demokratik, çoğulcu ve eşitlikçi olmasına katkı sunabilmek amacıyla 2014 yılında kurduk. Bu doğrultuda özellikle eğitim alanında farklı disiplinleri bir araya getirerek bölgenin kültürel çoğulcu yapısıyla uyumlu ve yenilikçi çalışmalar üretmeyi hedefledik. Bu çalışmalarda özellikle çocukların, gençlerin ve kadınların topluma katılımlarını artırmayı ve değişim yaratmayı hedefliyoruz. Ayrıca eğitim, kültür, sanat, kültürel miras, bilim ve teknoloji gibi farklı alanlarda özellikle toplumsal cinsiyet, gençlik çalışmaları, toplumsal barış ve insan hakları temaları üzerinden çalışmalar yürütüyoruz. Çalışmalarımızı bu alanlarda uzmanlaşmış ulusal ve uluslararası ortaklarla birlikte yürütmeye özen gösteriyoruz.

COVID-19 salgınından en çok etkilenen kesimlerden biri de gençler oldu. Mardin’de birlikte çalıştığınız gençlerin bu süreçte öne çıkan ihtiyaçlarından ve bu ihtiyaçlara cevap verebilmek için neler yapılabileceğinden bahseder misiniz?

Bir insanın kişiliğinin geliştiği en önemli evrelerden biri gençlik dönemidir. Salgın nedeniyle gençler hayatlarının bu önemli dönemine sosyalleşmeden, başkalarıyla birebir ilişki kuramadan ve fiziksel olarak okula gitmeden devam ediyorlar. Bu süreçle birlikte eğitim alanındaki eşitsizlik de daha fazla arttı. Uzaktan eğitim süreciyle birlikte çok sayıda çocuğun ve gencin gerekli teknolojik altyapıya sahip olmadığı ve dolayısıyla mevcut eşitsizliğin daha da derinleştiğini ve derinleşmeye devam edeceğini gözlemliyoruz. Bu eşitsizliğin önüne geçilebilmesi için öncelikle söz konusu temel teknolojik altyapının tüm çocuklara ve gençlere sağlanması gerekiyor. Bununla birlikte gençlerin içinde yaşadığı dönemi tanımlayabilmelerinin, çevrelerini anlamlandırabilmelerinin ve onların gelişimine olumlu katkı sunacak kültürel ve sanatsal faaliyetlere dahil olabilmelerinin çok önemli olduğunu düşünüyorum.

2015-2017 yılları arasında gerçekleştirdiğiniz Tiyatro Hepimiz İçin projesinde Mardinli gençleri  tiyatro sanatı ile bir araya getirdiniz. Bu projeyi nasıl bir ihtiyaçtan yola çıkarak hayata geçirdiniz? Projeye dahil olan gençlerin bu süreçteki değişimini ve geri bildirimlerini bizimle paylaşır mısınız?

Tiyatro Hepimiz İçin / Ji Bo Me Hemûyan Şano projesini bulunduğumuz bölgede gençlerin katılabileceği sanatsal faaliyetlerin geliştirilmesi ve gençlerin toplumsal duyarlılıklarının artırılmasına katkı sunmak amacıyla hazırlamıştık. Projeyi Sabancı Vakfı‘nın desteğiyle ve Boğaziçi Gösteri Sanatları Topluluğu (BGST) ortaklığıyla gerçekleştirdik. BGST Tiyatro’nun gençlik tiyatrosu alanında yıllardır biriktirdiği çok ciddi bir birikim ve eğitim müfredatına dönüşmüş üretimleri var. Bu projeyle, topluluğun hazırladığı tiyatro klasiklerinden Moliere, Shakespeare ve Müsahipzade Celal’in hayat hikayelerine, yaşadıkları döneme ve eserlerine odaklanan gençlik serisi oyunlarını Artuklu, Midyat ve Kızıltepe’deki gençlerle buluşturduk. Bu oyunlar gençlerin estetik dünyasına seslenmekle birlikte onların entelektüel kapasitelerinin gelişmesini ve ilham alabilecekleri pozitif örneklerle karşılaşmalarını sağladı. Oyunların sergilenmesinden sonra yaklaşık 40 gençle yürüttüğümüz atölye çalışmalarında ise toplumsal barış, sınıfsal fark ve toplumsal cinsiyet gibi büyük meseleleri sahne üzerinde ele alma fırsatı bulduk. Bu çalışmalarla birlikte gençlerin özgüvenlerinin ve toplumsal meselelere dair farkındalıklarının arttığını söyleyebiliriz.

Kültür Sanat Fonu’nun 2020 döneminde hibe desteği sağladığımız  Tiyatro / Online Hepimiz İçin projesi önceki çalışmalarınızı dijital ortama taşıyacağınız bir yaklaşım içeriyor. Projenizin amacından ve bu kapsamda yapacağınız çalışmalardan bahseder misiniz?

Mardin Kültür kurulduğu 2014 yılından bu yana artarak  faaliyetlerine devam ederken salgının başlamasıyla birlikte derneğin bütün faaliyetleri bir süre için durdu. Bu süreç içinde hedef kitlemize ulaşmanın ve faaliyetlerimize devam etmenin yeni yollarını aramaya başladık. Tiyatro Hepimiz İçin/Online projesini de bu arayışta geliştirdik. Bu proje, tiyatro klasiklerinden Shakespeare ve Moliere üzerine daha önce üretilmiş ve canlı bir şekilde sahnelenen oyunların ve atölyelerin dijital ortamda yeni bir dil yaratılarak sürdürülmesini ve bu klasikleri çevrimiçi eğitime entegre etmeyi amaçlıyor. Bu doğrultuda, gençlere yönelik çevrimiçi eğitim videoları hazırlayacağız ve sonrasında gençlerle çevrimiçi atölyeler düzenleyeceğiz. Son aşamada ise tiyatro klasikleri üzerinden gençlerle bugünün koşullarında kendi sanatsal üretimlerini birlikte hazırlayacağız. Böylece sanatsal üretimi gençler arasında teşvik ederek bu zorlu süreci dayanışma ve toplumsal katılımla daha sağlıklı bir şekilde geçirmelerine katkı sunmayı hedefliyoruz.

Tiyatro sanatını dijital ortama uyarlarken nelere dikkat etmek gerekiyor? Bu sürecin derneğiniz açısından nasıl bir öğrenim yaratmasını bekliyorsunuz? Mardin Kültür olarak gençlerle yakın zamanda kısa süreli bir çevrimiçi tiyatro çalışması yapma fırsatı bulduk. Bu sürede teknik olarak neler yapabileceğimize ve gençlerle nasıl bir süreç işletebileceğimize dair bir deneyim yaşamış olduk. Tiyatro Hepimiz İçin/Online  projesiyle birlikte gençlerle daha uzun süreli buluşmayı ve özellikle dijital ortamın sunduğu olanaklar sayesinde gençlerle tiyatro üretimine dair bir model oluşturmayı hedefliyoruz. Böylece sadece ulaşabildiğimiz gençler değil Türkiye’de bu alanda çalışma yapmak isteyenler için de erişilebilir bir kaynak oluşturmak istiyoruz. Bu çalışmaları eskisinden çok daha farklı koşullarla yapmaya çalışacağız ve bu bizim için biraz da deneme süreci olacak. Bu süreçte gençlerin sanatla ve dijital dünyayla kurdukları ilişkiyi anlamak ve yeniden üretmeye, sürekli öğrenmeye, merak etmeye teşvik eden, herkesin kendini geliştirebileceği olanaklar sunan bir çalışma ortamı kurmak çok önemli. Dernek açısından da hedef kitlemize farklı yollarla ulaşma, faaliyetlerimizi dijital ortamda sürdürme ve yaygınlaştırma anlamında bir keşfetme süreci olacak.